10 Signalen dat je gestrest bent (en het niet in de gaten hebt)

Stress wordt in onze razendsnelle wereld een steeds groter probleem. De in hoog tempo veranderende omgeving en techniek zorgt ervoor dat je lichaam zich pijlsnel moet aanpassen. Je lichaam reageert op deze veranderende omgevingsfactoren met fysieke, mentale en emotionele reacties. Het is voor iedereen weer verschillend hoe goed men bestand is tegen stress. Dit wordt bepaald door de optelsom van je lichamelijke en mentale veerkracht. Hiernaast spelen karaktereigenschappen en denkpatronen een rol bij hoe met stress wordt omgegaan. Stress zal uiteindelijk pas voor klachten gaan zorgen of in een burn-out of bijnieruitputting resulteren als deze stress aanhoudend op een hoog niveau blijft. Wat jij kunt doen, is luisteren naar je lichaam. Want er zijn VELE signalen die je vooraf krijgt.

10 Signalen dat je gestrest bent (en het niet in de gaten hebt)

#1 Je ademt te snel 

Iedereen die gestrest is, ademt te snel. 😤 Dit komt omdat een snelle ademhaling een fysieke reactie is op stress. Als je stil zit op een stoel, is een ademhaling van 6-10 keer per minuut voldoende (voor volwassenen). Eén ademhaling is vanaf het moment van inademen tot het laatste moment van uitademen. Als je te snel ademhaalt, zit je ademhaling meer hoog, op de borst. Bij een te snelle ademhaling verandert het zuurstof-/koolzuurniveau in je bloed. Het koolzuurgehalte stijgt, wat kan zorgen voor klachten. Ook krijgen alle fysieke processen en organen in je lichaam minder zuurstof binnen dan nodig is, met alle gevolgen van dien. Een goede ademhaling is diep en rustig en komt uit je buik. Juist door te oefenen met een rustige buikademhaling kun je zélf iets doen om je stressniveau te laten dalen.

#2 Je slaapt slecht

Cortisol is één van de hormonen dat wordt aangemaakt als respons op stress. Bij aanhoudende stress is je cortisolniveau verhoogd. Dit heeft een nadelig effect op de aanmaak van melatonine, het slaaphormoon. Een gezonde cortisolcurve neemt af in de avond en stijgt in de ochtenduren bij het wakker worden. Bij gestreste mensen is deze cortisolcurve verstoord, waardoor dit tot problemen kan leiden om in te slapen en door te slapen. 😴 Hiernaast wordt je vermoeid wakker; dit wordt deels veroorzaakt door een verstoord slaappatroon, maar ook door een afwijkende cortisolcurve.

#3 Je bent prikkelbaar

Heb je een kort lontje, schiet je snel uit je slof en kost het je moeite om dit tegen te houden? Kan het zijn dat je te gestrest bent? Signalen van stress dienen zich niet alleen aan op lichamelijk niveau, maar ook op emotioneel niveau. Vrijwel iedereen met chronische stress heeft een kort lontje. 🤬 Als jij gespannen als een veer bent, is er in principe niet veel voor nodig om jou uit je slof te laten schieten. De oplossing ligt dan niet in het willen beheersen van deze uitbarstingen. De oplossing ligt in het leren ontspannen en je stressniveau laten dalen.

#4 Het voelt alsof je altijd tijd tekort komt

Als je constant het gevoel hebt dat er meer van je gevraagd wordt dan je aankunt, dan zal dit zorgen voor stress. De draagkracht (de optelsom van jouw lichamelijke en mentale veerkracht) en draaglast (de externe omstandigheden) zijn uit balans. ⚖ Juist het gevoel van tekort schieten – het niet kunnen voldoen aan wat van je gevraagd wordt – zorgt voor een voortdurend gespannen gevoel in je lijf. Maar: het kan natuurlijk ook zijn dat je zélf al deze druk creëert. Afhankelijk van je karakter en eventuele negatieve gedachten kan dit zorgen voor nóg meer stress.

#5 Je hebt vaak lichamelijke klachten

Cortisol is betrokken bij een goed werkend immuunsysteem en werkt ontstekingsremmend. Wanneer er sprake is van chronische of aanhoudende stress heeft dit effect op het immuunsysteem en kan dit ontstekingen bevorderen. Het immuunsysteem raakt verzwakt en dit zorgt ervoor dat je vaker ziek 😷 bent en lichamelijke klachten hebt. Ook zul je vaker zien dat je juist tijdens je weekeinde of vakantie ziek wordt.

10 Signalen dat je gestrest bent

#6 Je hebt weinig energie en bent vaak vermoeid

Er zijn té veel mensen die vermoeidheid zien als “iets wat erbij hoort”. Alsof het normáál is om je vermoeid te voelen. Vermoeidheid is een signaal dat je onvoldoende bent uitgerust. Het is een signaal om serieus te nemen (zoals dat eigenlijk voor alle signalen van stress geldt). ☝ Vermoeidheid kan natuurlijk vele oorzaken hebben, maar laat het duidelijk zijn: stress vreet energie. 😖 In geval van een burn-out of bijnieruitputting staat vermoeidheid vaak als voornaamste klacht voorop.

#7 Je bent altijd met je werk bezig (zelfs al is dat alleen in je hoofd)

Werk en privé lopen constant door elkaar heen. Dit zorgt er veelal voor dat de grens tussen inspanning en ontspanning vervaagt. Je werk vraagt tegenwoordig ook thuis om je aandacht in de vorm van groepschats en e-mail op je smartphone. Vaak ga je dan – óók al is het maar in je hoofd 🤯 – de problemen en taken van de volgende werkdag vast te lijf. Het is met name voor de perfectionisten en gedreven werkers moeilijk om dit los te laten. Ook de mensen die moeite hebben met grenzen aangeven gaan hier te vaak in mee. Het is gezond om je werk op gezette tijden los te laten en te kiezen voor ontspanning. Dit maakt je zelfs effectiever en productiever in je werk.

#8 Je piekert en maalt en hebt moeite met focus

Het is één van de mentale stresssignalen: een verminderde werking van de hersenen maakt het moeilijker om helder te denken. Er doen zich concentratieproblemen voor en er kan sprake zijn van vergeetachtigheid. Je probeert nog wat harder om het probleem op te lossen, waardoor je nog meer gaat piekeren en malen. Een vicieuze cirkel is dan snel geboren.

#9 Je hebt last van spierpijn en spierspanning 

Dit is iets wat ik vaker terug zie bij mensen met een zittend beroep. Je blijft te lang in een inactieve houding achter het beeldscherm zitten. Eventuele werkdruk bouwt zich als spanning op in je lichaam, maar de energie kan geen kant op. Je gaat wat sneller ademen, wat onder andere zorgt voor verminderde zuurstoftoevoer naar je hersenen en spieren. Veel mensen trekken hun schouders hoog op, waardoor ze enorm gespannen aan het werk zijn met veelal nek- en schouderpijn tot gevolg. Chronische spierpijn is iets wat ik vrijwel altijd terugzie bij mijn cliënten met een burn-out.

#10 Je hebt geen tijd voor jezelf

Als je geen tijd hebt (lees: maakt) voor jezelf, laat je je leiden door de omstandigheden. Het is vele malen verstandiger om – waar mogelijk – de leiding over de omstandigheden te nemen. Dus wat ga je NU doen om tijd voor jezelf te maken? Maak het concreet: wanneer ga je wat doen en (eventueel) met wie?

Signalen van stress (h)erkennen

Als je altijd maar rent en vliegt, nooit een moment voor jezelf hebt, altijd maar AAN staat: hoe denk je deze signalen dan op te merken? Of sterker nog: er iets aan te DOEN? Als je jezelf in één of meerdere signalen herkent, wordt het tijd voor verandering:

Ding-Dong!

Dit.

Is.

Je.

Wake-up call.

Contact coaching

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Schrijf een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd